Starosta, aby aktywizować zawodowo określone osoby, samodzielnie lub we współpracy z innymi organami, organizacjami i podmiotami zajmującymi się problematyką rynku pracy oraz pracodawcami, inicjuje i realizuje tzw. programy specjalne. Programy specjalne są realizowane po zaopiniowaniu przez powiatową radę zatrudnienia.

Programy specjalne są finansowane ze środków Funduszu Pracy. Łączna kwota wydatków poniesionych na realizację programów specjalnych nie może przekroczyć 10 proc. wysokości środków Funduszu Pracy, ustalonych według algorytmu, przyznanych na finansowanie zadań w powiecie. Maksymalna wysokość środków Funduszu Pracy przeznaczonych w ramach jednego programu specjalnego na działania w przeliczeniu na jednego uczestnika wynosi dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozpoczęcia programu specjalnego.

Łączna kwota wydatków poniesionych na specyficzne elementy wspierające zatrudnienie, związane z realizacją programu specjalnego, nie może przekroczyć 20 proc. wysokości środków Funduszu Pracy, przeznaczonych na realizację programu specjalnego. Programy specjalne mogą obejmować okres dłuższy niż rok budżetowy.

Realizacja programu

Program może być realizowany przez więcej niż jeden powiatowy urząd pracy. Opracowanie programu specjalnego poprzedza się przeprowadzeniem analizy służącej sporządzeniu charakterystyki lokalnego rynku pracy i zidentyfikowaniu jego głównych problemów. Przygotowując analizę lokalnego rynku pracy, uwzględnia się m.in.: strukturę bezrobocia, oferty pracy oraz bezrobotnych według zawodów i specjalności oraz wyniki monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych.
Programem specjalnym obejmuje się w pierwszej kolejności bezrobotnych i osoby poszukujące pracy, w stosunku do których stosowane usługi i instrumenty rynku pracy okazały się niewystarczające, aby wróciły na rynek pracy bądź utrzymały miejsca pracy.

Określając zakres i formy pomocy w ramach programu specjalnego, planuje się działania łączące usługi i instrumenty rynku pracy ze specyficznymi elementami wspierającymi zatrudnienie.

Pisemne porozumienie

W przypadku realizacji programu specjalnego we współpracy z innymi podmiotami zajmującymi się problematyką rynku pracy lub z pracodawcami starosta zawiera w tej sprawie pisemne porozumienie. W porozumieniu takim określa się w szczególności zadania realizowane przez poszczególne podmioty lub pracodawców, wysokość środków przeznaczonych na realizację poszczególnych zadań i źródła ich finansowania.