Jednym z podstawowych obowiązków pracownika jest przestrzeganie ustalonego w zakładzie porządku oraz zasad współżycia społecznego (art. 100 kodeksu pracy). Za naruszenie tych zasad pracodawca może rozwiązać umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. W przypadku gdy naruszenie ma charakter ciężki, a więc jest dokonane z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa, istnieją podstawy do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Oznacza to, że pracownik, który obmawia swoich współpracowników, nie mając do tego podstaw i robiąc to umyślnie, może zostać zwolniony z pracy nawet w trybie dyscyplinarnym.

Jak wskazał w jednym z wyroków Sąd Okręgowy, pracownik ma obowiązek właściwego zachowania wobec kierownictwa zakładu pracy i pracowników jako współtowarzyszy pracy. Z reguły więc sprzeczne z tym obowiązkiem jest wygłaszanie ocen niepochlebnych i dyskwalifikujących innych pracowników pod względem etycznym i zawodowym, kwestionowanie ich kwalifikacji, podważanie autorytetu i urażanie ich godności osobistej, zwłaszcza jeśli ma to charakter ciągły (wyrok Sądu Okręgowego SPiUS w Łodzi z 12 września 1978 r., I P 786/78).

Niezależnie od powyższego, pracodawca ma prawo nałożyć na pracownika karę porządkową. Kara porządkowa w postaci upomnienia lub nagany może być nałożona tylko za określone przewinienia. Należy do nich niewątpliwie obowiązek przestrzegania przez pracownika ustalonej organizacji i porządku pracy.

Z reguły w regulaminie pracy pojawia się powtórzenie obowiązku przewidzianego w art. 100 kodeksu pracy dotyczącego konieczności przestrzegania przez pracowników zasad współżycia społecznego. Bezpodstawne pomawianie lub wyrażanie negatywnych opinii o innych współpracownikach będzie podstawą do zastosowania jednej z opisanych wyżej kar. Pracodawca nie będzie miał jednak prawa zastosować kary pieniężnej, gdyż katalog przewinień, za które można nią karać, nie obejmuje naruszania porządku pracy.

KATARZYNA DULEWICZ

radca prawny i partner CMS Cameron McKenna