Europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ) daje prawo Polakom przebywającym w innym państwie unijnym do leczenia na takich samych zasadach, jakie obowiązują w przypadku obywateli tych krajów. Obecnie NFZ wydaje je np. turystom wyjeżdżającym za granicę, studentom i uczniom, bezrobotnym poszukującym zatrudnienia na terenie Wspólnoty, pracownikom sezonowym, a także osobom, które są oddelegowane przez polskiego pracodawcę do pracy w innym państwie UE.

Pozostałe osoby, czyli np. takie, które pracują u zagranicznego pracodawcy, prowadzą tam własny biznes lub są członkami ich rodzin, podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu krajów, których aktualnie przebywają. Tam również starają się o wydanie EKUZ na czas pobytu w Polsce (np. na okres urlopu).

Od maja zasady te ulegają zmianie. Zostanie rozszerzony krąg osób, które o EKUZ będą starać się w NFZ. Fundusz będzie więc wydawał kartę także członkom rodzin osób, które są zatrudnione lub prowadzą biznes w innym kraju UE. Zmiany dotyczą też emerytów i rencistów oraz nieubezpieczonych członków ich rodzin, których świadczenie emerytalne czy rentowe wypłacane jest przez inny kraj UE, a oni zamieszkują w Polsce.