Przy powołaniu Funduszu Alimentacyjnego wzmocniono przepisy dot. egzekucji alimentów - niska ściągalność alimentów (11 proc.) była główną przyczyną likwidacji Funduszu w 2004 roku.

Zgodnie z ustawą o Funduszu Alimentacyjnym, która w środę weszła w życie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta będą mogli przekazywać do biur informacji gospodarczej informacje o dłużnikach alimentacyjnych, którzy zalegają z alimentami przez okres dłuższy niż 6 miesięcy.

Ma to sprawić, że dłużnikom alimentacyjnym będzie trudno wziąć kredyt czy kupić samochód.

Osoba uprawniona do alimentów (a więc dziecko - za pośrednictwem swego przedstawiciela ustawowego) może złożyć do urzędu gminy lub ośrodka pomocy społecznej w miejscu swego zamieszkania wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Do przekazania informacji oádłużnikach alimentacyjnych przez gminy wymagane jest m.in. podpisanie stosownej umowy z jednym z trzech działających w Polsce biur informacji gospodarczej.

Biura Informacji Gospodarczej działają na podstawie przepisów ustawy "O udostępnianiu informacji gospodarczych" z 14 lutego 2003 r. W Polsce działają trzy takie instytucje: InfoMonitor Biuro Informacji Gospodarczej, Europejski Rejestr Informacji Finansowej Biuro Informacji Gospodarczej, oraz Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej.

Od października prawo do ścigania dłużników alimentacyjnych zyskają urzędy skarbowe. Jeżeli dłużnik nie będzie pracował, gmina każe mu zarejestrować się jako bezrobotnemu i skieruje do robót publicznych, a w razie odmowy złoży wniosek do prokuratury. Osobom uporczywe uchylającym się od płacenia alimentów grozi grzywna, albo kara do dwóch lat pozbawienia wolności.

Termin wypłaty pierwszego świadczenia według nowych zasad zależy od terminu złożenia wniosku

Z Funduszu będą mogły korzystać osoby, które nie mogą wyegzekwować zasądzonych alimentów, a dochód w ich rodzinie nie przekracza 725 zł na osobę. Alimenty z Funduszu mają być wypłacane do wysokości 500 zł.

Świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego przyznawane są na okresy 12-miesięczne (od 1 października do 30 września następnego roku) jedynie po złożeniu wniosku z danymi członków rodziny oraz dostępnymi informacjami o dłużniku.

Termin wypłaty pierwszego świadczenia według nowych zasad zależy od terminu złożenia wniosku. Osoby, które zrobiły to jeszcze w sierpniu (było to możliwe od 1 sierpnia), otrzymają pieniądze w październiku. Kto złożył we wrześniu, albo zrobi to dopiero w październiku, pieniądze dostanie do 30 listopada.

Świadczenia z Funduszu zastąpią istniejącą zaliczkę alimentacyjną. Zaliczka wypłacana jest w przypadku bezskutecznej egzekucji zasądzonych alimentów, gdy dochód nie przekracza 583 zł na osobę i wynosi 170 zł na dziecko (w rodzinie z dwojgiem dzieci), w rodzinach z trojgiem i więcej dzieci nie może przekroczyć 120 zł na dziecko.