Przed wyjazdem (np. wakacyjnym) do innego państwa Unii Europejskiej należy wyrobić europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ). W razie wypadku lub choroby gwarantuje ona dostęp do świadczeń zdrowotnych na takich samych zasadach, jakie obejmują obywateli kraju Unii w którym aktualnie się przebywa.
Prawo do otrzymania karty mają wszystkie osoby ubezpieczone w NFZ, a także członkowie rodziny takiej osoby. A zatem, gdy np. na wakacje wyjeżdża 4-osobowa rodzina, każda osoba, w tym także dzieci, dostają własną, odrębną kartę. 

Karta jest wydawana osobom wyjeżdżającym czasowo do innego państwa UE oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). O jej wydanie mogą się więc ubiegać:
- turyści,
- studenci (którzy chcą rozpocząć studia w innym państwie Wspólnoty),
- pracownicy na czas krótkiej delegacji,
- pracownicy oddelegowani do pracy za granicę przez polskiego pracodawcę.

Karty nie dostaną natomiast osoby, które przestały podlegać polskiemu prawu, np. w związku z podjęciem pracy w innym państwie członkowskim (nie mylić z czasowym oddelegowaniem do pracy) oraz te, których ubezpieczenie w NFZ wygasło, np. ze względu na brak regularnego opłacania składki zdrowotnej. 

Aby uzyskać kartę, należy odpowiednio wcześniej (np. dwa tygodnie rpzed planowanym wyjazdem)\ złożyć wniosek o jej wydanie. Składamy go do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania oddziału NFZ. Jest ona wydawana w 80 miejscach w kraju czyli nie tylko w głównych oddziałach funduszu, ale także w ich delegaturach położonych w mniejszych miejscowościach.