Samorządy poza obowiązkami zapewnienia średnich płac muszą przygotować się na kolejną podwyżkę dla nauczycieli. Ustawa budżetowa na 2010 rok przewiduje wzrost wynagrodzeń nauczycieli. Podwyżki otrzymają jednak dopiero od 1 września 2010 r. Wtedy kwota bazowa określona w ustawie budżetowej będąca podstawą wyliczania średniego wynagrodzenia nauczycieli wzrośnie o 7 proc., czyli z 2286,75 zł do 2446,82 zł. Ustawa zobowiązała samorządy i ministerstwa prowadzące szkoły resortowe do wypłacenia podwyżki najpóźniej do końca września przyszłego roku z wyrównaniem od 1 września. Z budżetu samorządy otrzymają w przyszłym roku 35 mld zł. Przyszłoroczna subwencja oświatowa będzie o 1,609 mld zł wyższa od tegorocznej. Tymczasem podwyżka dla nauczycieli pochłoną 1,616 mld zł.

Zgodnie z art. 30 Karty Nauczyciela średnie wynagrodzenie stażysty wynosi 100 proc. kwoty bazowej, kontraktowych – 111 proc. (2716 zł), mianowanego 144 proc. (3523 zł), dyplomowanego 184 proc. (4502 zł). Przepis ten zobowiązuje samorządy do uzyskiwania tzw. średnich wynagrodzeń na terenie gminy lub powiatu. Samorządy muszą tak kształtować regulaminy wynagradzania, a co za tym idzie planować fundusz płac w szkołach, aby średnie wynagrodzenia wynosiły co najmniej tyle, ile określono w Karcie Nauczyciela.

Zgodnie z przepisami samorządy mają obowiązek zagwarantować pedagogom średnie płac. Wynagrodzenie zasadnicze wynosi około 65 proc. całkowitej pensji. Pozostała część to dodatki. Nauczyciel otrzymuje dodatek za wysługę lat, motywacyjny, funkcyjny oraz za warunki pracy, wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe oraz godziny doraźnych zastępstw, nagrody (jubileuszowe i nagrody ze specjalnego funduszu nagród) i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy. Należą do nich dodatek za uciążliwe warunki pracy, dodatkowe wynagrodzenia za pracę w porze nocnej, dodatkowe wynagrodzenie roczne, zasiłek na zagospodarowanie, odprawa emerytalna i rentowa. Gminy określają dodatki za wysługę lat, motywacyjny, funkcyjny, warunki pracy, za godziny ponadwymiarowe, za godziny doraźnego zastępstwa.