Od 1 stycznia 2010 r. po wykorzystaniu 20 tygodni podstawowego urlopu macierzyńskiego, pracownicy będą mogli skorzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego (lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługującego rodzicom adopcyjnym i zastępczym).

Dodatkowy urlop nie jest obowiązkowy - udzielany będzie na wniosek pracownika (złożyć go trzeba nie później niż 7 dni przed rozpoczęciem tego urlopu); pracodawca nie może odmówić udzielenia tego urlopu.

Podczas debaty nad projektem nowelizacji Kodeksu pracy, która te zmiany wprowadziła, padały argumenty, że podział urlopu na część podstawową i fakultatywną spowoduje, że pracownicy będą obawiali się korzystać z dodatkowego urlopu, a pracodawcy naciskać będą, by z niego rezygnowali. Ostatecznie jednak zdecydowano się przyjąć ten podział.

W 2010 r. i w 2011 r. dodatkowy urlop macierzyński wyniesie do 2 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie lub do 3 tygodni w przypadku porodu mnogiego.

W kolejnych latach wymiar dodatkowego urlopu będzie stopniowo wzrastał

W kolejnych latach wymiar dodatkowego urlopu będzie stopniowo wzrastał i wyniesie w latach 2012 i 2013 do 4 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka i do 6 tygodni w przypadku porodu mnogiego. W 2014 r. i w latach następnych dodatkowy urlop wyniesie do 6 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka i do 8 tygodni w przypadku porodu mnogiego.

Zasadniczo z dodatkowego urlopu macierzyńskiego może skorzystać matka dziecka. Ojciec może go wykorzystać w dwóch przypadkach: jeżeli matka zrezygnuje z podstawowego urlopu macierzyńskiego po wykorzystaniu 14 tygodni, z pozostałej części tego urlopu będzie korzystał ojciec, albo jeśli matka po wykorzystaniu podstawowego urlopu macierzyńskiego nie będzie zamierzała korzystać z dodatkowego urlopu, wtedy wykorzystać go może ojciec.

Dodatkowy urlop macierzyński jest udzielany bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego. Nie trzeba wykorzystać go w całości.

Istnieje możliwość łączenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego z pracą u pracodawcy go udzielającego, ale w wymiarze nie wyższym niż pół etatu.