Firmy chcą od menedżerów milionowych odszkodowań

Obchodzenie prawa

Mechanizm obchodzenia prawa stosują jednak przede wszystkim zwalniani menedżerowie spółek Skarbu Państwa. Ponieważ nie mogą wpisywać do swoich umów odpraw wyższych niż suma trzech średnich krajowych wynagrodzeń – ograniczenie takie wynika bowiem wprost z art. 12 ustawy z 3 marca 2000 r. o wynagrodzeniach osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. z 10 kwietnia 2000 r. z póz. zm.) – obchodzą tę restrykcję, podpisując m.in. umowy o zakazie konkurencji.

Tak postąpił niedawno przeczuwający swoje zwolnienie prezes dużej spółki państwowej na Mazowszu. Podpisał taką umowę z ustępującymi członkami rady nadzorczej. Po utracie pracy gwarantowała mu ona wypłatę blisko pół miliona zł jako odszkodowania za zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy.

Nowym władzom spółki nie udało się renegocjować niekorzystnych zapisów, gdyż umowa nie przewidywała możliwości jej rozwiązania.

Godziwe odprawy

– Zwykle trudno jest przekonać wcześniej bardzo szczodrze obdarowaną przez pracodawcę osobę, aby dobrowolnie zrezygnowała nawet z części odprawy. To bardzo delikatna sytuacja, firmom zwykle zależy na dobrej opinii i ugodowym rozstaniu się z menedżerami – mówi Sławomir Ciupa, wspólnik Kancelarii Prawniczej Ciupa Sobol i Wspólnicy.

Podkreśla, że w pewnych sytuacjach firmy nie są bezbronne. Chcąc uchylić się od zapłaty przekraczającej granice godziwości odprawy, mogą i powinny wystąpić na drogę sądową. Furtkę otworzyły im precedensowe orzeczenia Sądu Najwyższego (np. z 4 kwietnia 2002 r. – I PKN 371/01).

Wynika z nich, że odprawy powinny pozostawać w zgodzie z zasadą godziwości wynagrodzenia za pracę, którego istotnym kryterium jest ekwiwalentność świadczenia. Odprawy przekraczające granice godziwości mogą być uznane za nieważne z powodu naruszenia zasad współżycia społecznego. Na te argumenty powoływały się m.in. sądy w Toruniu i Gdańsku, które odmówiły prawa do sześciomiesięcznej odprawy dwóm byłym menedżerom z Fabryki Farb Graficznych A z Torunia.