Pomoc społeczna i świadczenia rodzinne trafiają do bogatych

Zresztą często taki obowiązkowy wywiad środowiskowy nie jest przeprowadzany. Drastycznie brakuje bowiem pracowników środowiskowych. – Jesteśmy dwie, a klientów 1500, nie mamy szans sprawdzać, czy składają prawdziwe oświadczenia – mówi Justy- na Malarczyk z kieleckiego ośrodka pomocy społecznej. – A pracownik, który ma pod swoją opieką blisko sto rodzin, żadnej nie jest w stanie skutecznie pomóc – dodaje Jadwiga Frasunkiewicz, kierowniczka MOPS w Turku.

Czasami w wykryciu oszustów pomaga... donos. – Kiedyś nauczyciele powiedzieli nam, że jeden z naszych klientów podjeżdża po dziecko do szkoły fordem. Gdy wzięliśmy go na spytki, najpierw kręcił, że auto należy do brata, ale potem się przyznał. Ale mieliśmy też sytuację, że ktoś sobie kupił działkę i pobierał dalej zasiłek. Miał jednak pecha, bo kupił ziemię obok działki należącej do jednej z pracownic socjalnych – opowiada Lidia Leońska z poznańskiego MOPR.

Becikowe dla prezesa

Bardzo wiele świadczeń jest przyznawanych niezależnie od dochodów. Sztandarowym przykładem jest tu słynne becikowe, czyli zasiłek przyznawany każdej kobiecie, która urodziła dziecko. Tylko w 2008 r. wydatki na ten cel kosztowały budżet 412 mln zł. Co prawda w lipcu posłowie PO zgłosili pomysł ograniczenia becikowego, tak aby nie otrzymywali go najbogatsi, ale na zapowiedziach się skończyło, bo nikt nie pracuje nad projektem nowelizacji ustawy. Kolejnym świadczeniem rodzinnym, które jest przyznawane bez względu na dochody, jest zasiłek pielęgnacyjny. Ten z kolei kosztuje budżet 1,4 mld zł rocznie. Podobnie jest z wypłacanym przez ZUS dodatkiem pielęgnacyjnym, który przysługuje wszystkim emerytom po ukończeniu 75 lat.

Zdaniem autorów raportu „Polska 2030”, aby pomoc państwa rzeczywiście była skierowana do walki z ubóstwem i wykluczeniem, należałoby zrezygnować ze świadczeń, które są traktowane jako uzupełnienie dochodów z pracy. – Trzeba przekierowywać wydatki tam, gdzie one są najbardziej potrzebne, czyli do najuboższych. Jednocześnie wzmocnić system kontroli wydawania pieniędzy przeznaczonych na pomoc społeczną i świadczenia rodzinne i skupić się na polityce zmierzającej do aktywizacji osób korzystających ze świadczeń – mówi Agnieszka Chłoń--Domińczak, była wiceminister pracy.