PRACOWNICY

Zleceniodawca, który zatrudnia osobę pozostającą z innym podmiotem w stosunku pracy, musi ustalić, jakie jest jej wynagrodzenie z umowy o pracę. Ma to wpływ na obowiązek opłacenia składek od umowy zlecenia. Jeśli wynagrodzenie pracownika z umowy o pracę jest równe co najmniej minimalnemu (w 2009 roku – 1276 zł, a dla pracownika w pierwszym roku 1020,80 zł), to z tytułu umowy zlecenia zawartej z innym podmiotem niż pracodawca ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dobrowolne (znaczenie ma wynagrodzenie określone w umowie o pracę, a nie wynagrodzenie faktycznie wypłacone w danym miesiącu). Obowiązkowa jest wówczas tylko składka na ubezpieczenie zdrowotne. Gdy natomiast wynagrodzenie ze stosunku pracy jest niższe od minimalnego, to zleceniodawca będzie musiał opłacić składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wypadkowe – gdy umowa będzie wykonywana w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę, oraz zdrowotne. Dobrowolne będzie tylko ubezpieczenie chorobowe.

Podkreślić trzeba, że przedstawiona wyżej zasada nie dotyczy emerytów i rencistów. Zleceniodawca zatrudniający (na podstawie umowy zawartej od 14 stycznia 2000 r.) osobę uprawnioną do emerytury lub renty, pozostającą z innym podmiotem w stosunku pracy, musi zgłosić zleceniobiorcę do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego (ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dobrowolne). W takiej sytuacji nie ma znaczenia wysokość wynagrodzenia otrzymywanego z umowy o pracę.

Zawarcie kolejnej umowy zlecenia

Zatrudniając osobę na podstawie umowy zlecenia, która już taką umowę wykonuje, płatnik składek musi ustalić, czy chce ona podlegać z tytułu jej zawarcia ubezpieczeniom społecznym. Od decyzji zleceniobiorcy zależy bowiem, od której umowy składki na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe będą opłacane. Z tytułu wszystkich umów zleceniobiorca musi być natomiast zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego.

W sytuacji równoczesnego wykonywana dwóch umów zleceń zleceniobiorca obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlega z pierwszej zawartej umowy, natomiast z drugiej umowy ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dobrowolne. Oczywiście zawierając drugą umowę, zleceniobiorca może zmienić tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń i wskazać drugą umowę zlecenia, wówczas z pierwszej ubezpieczenia emerytalne i rentowe z obowiązkowych staną się dobrowolne, a obowiązkowe będzie tylko ubezpieczenie zdrowotne.

Zmiana tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń może nastąpić tylko na bieżąco. Warto także zapamiętać, że dokonując wyboru, z której umowy zleceniobiorca chce podlegać ubezpieczeniom, nie jest on ograniczony wysokością uzyskiwanego z tych umów przychodu.

Zleceniobiorca może również wykonywać dwie umowy zlecenia u tego samego zleceniodawcy. Wówczas także dokonuje wyboru, z której umowy chce podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Oczywiście w przypadku dwóch umów zleceń z tym samym zleceniodawcą inny musi być zakres prac, które mają być wykonywane na podstawie każdej z tych umów. Gdyby ich przedmiot był taki sam, ZUS mógłby zakwestionować podpisanie drugiej umowy i uznać, że została ona zawarta tylko po to, aby obniżyć podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

UWAGA Tytuł do ubezpieczeń

Dokonując wyboru, z której umowy zleceniobiorca chce podlegać ubezpieczeniom, nie jest on ograniczony wysokością uzyskiwanego z tych umów przychodu

PRZYKŁAD: Nieważna wysokość przychodu z umowy o pracę

Mateusz K. ma ustalone prawo do emerytury i jednocześnie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na 1/3 etatu z wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 400 zł. Od 16 czerwca 2009 r. rozpoczął on równocześnie pracę na podstawie umowy zlecenia w innej spółce. Z umowy zlecenia podlega on obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu z uwagi na pozostawanie z innym podmiotem w stosunku pracy.

PRZYKŁAD: Zawarcie drugiej umowy zlecenia

Dariusz K. jest od stycznia 2009 r. zatrudniony na podstawie umowy zlecenia. Zleceniodawca złożył druk ZUS ZUA i zgłosił go do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Od 1 lipca 2009 r. Dariusz K. zawarł w innej firmie drugą umowę zlecenia i poinformował zleceniodawcę, że chce podlegać z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Dariusz K. musiał zawiadomić pierwszego zleceniobiorcę, iż od 1 lipca z wykonywanej umowy zlecenia będzie podlegał tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Płatnik złożył druk ZUS ZWUA i wyrejestrował go z tytułu umowy zlecenia ze wszystkich ubezpieczeń, do których został zgłoszony, oraz zgłosił go od 1 lipca 2009 r. na druku ZUS ZZA tylko do ubezpieczenia zdrowotnego.