Od 1 listopada minimalna kwota stypendium socjalnego wzrasta z 51,2 zł do 72,8 zł, czyli o 42 proc. Tymczasem w projekcie budżetu na 2010 roku rezerwa celowa na Narodowy Program Stypendialny (NPS) ma wynosić 505 mln zł, czyli tylko o 7 proc. więcej niż w tym roku. Z tego programu gminy otrzymują fundusze na ustawowo gwarantowaną pomoc materialną dla uczniów. W efekcie samorządy, w których jest dużo uprawnionych do jej uzyskiwania, będą musiały dopłacić do świadczeń z własnych budżetów. Z kolei te, które obecnie wypłacają wysokie stypendia, będą musiały obniżyć ich wysokość.

Kazimierz Hudzik z Komisji Edukacji Związku Miast Polskich uważa, że dotacje na stypendia powinny wzrosnąć proporcjonalnie do wzrostu ich minimalnej wysokości.

Pracownicy samorządowi odpowiedzialni za wypłatę stypendiów wskazują również, że kryterium dochodowe uprawniające do pomocy jest zbyt niskie. W efekcie stypendia trafiają tylko do bardzo ubogich uczniów, a nie wszystkich potrzebujących wsparcia. Gminy nie mogą także przyznać ich, jeśli sytuacja rodziny znacznie pogorszy się w trakcie roku szkolnego.

Samorządy dopłacą

– W gminach mających duże bezrobocie rządowa dotacja na stypendia może być zbyt niska – mówi Marek Olszewski, wiceprzewodniczący Związku Gmin Wiejskich.

Krystyna Łybacka, była minister edukacji, członek sejmowej Komisji Edukacji, uważa, że bez zwiększenia rezerwy na NPS w wielu gminach zabraknie pieniędzy na stypendia, a uczniowie stracą finansowo mimo wzrostu minimalnych stawek pomocy.

W gminie Stoszowice, w województwie dolnośląskim, już w tym roku liczba uczniów uprawnionych do pomocy wzrosła o około 20 proc. W przyszłym roku może być ich jeszcze więcej, bo w czasie kryzysu wzrasta bezrobocie.

– Jeśli rząd nie zwiększy rezerwy, może okazać się, że przyznane gminie pieniądze nie wystarczą dla wszystkich uprawnionych – przyznaje Magdalena Tęsna-Pitner, sekretarz gminy Stoszowice.

Wówczas gmina będzie musiała dołożyć do świadczeń z własnego budżetu. Wójt bowiem musi przyznać świadczenia wszystkim uprawnionym. Zgodnie z ustawą oświatową fundusze na stypendia mogą pochodzić ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa lub samorządu.