Z problemem uwzględniania premii uznaniowej przy obliczaniu zasiłku opiekuńczego muszą sobie poradzić na co dzień działy kadrowo-płacowe. Agnieszka Grzywacz, specjalista ds. płac w Wolters Kluwer Polska, uważa, że jeśli premie uznaniowe są sporadycznie wypłacane pracownikom, to rzeczywiście nie wiadomo, czy należy je wliczać do podstawy wymiaru zasiłku opiekuńczego. Tak właśnie jest w przypadku skarżącej Beaty R., która otrzymywała od czasu do czasu premie nie uwzględniane jednak przy obliczaniu zasiłku opiekuńczego.

Beata R. wniosła skargę konstytucyjną, domagając się włączenia premii, jakie uzyskiwała od pracodawcy, do podstawy wymiaru przyznanego jej zasiłku opiekuńczego. Przypomnijmy, że zasiłek ten przysługuje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad bliskimi, nie dłużej jednak niż przez 60 dni w roku kalendarzowym.

Obejmuje ona dzieci do ósmego roku życia lub innych członków rodziny, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki. Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Dlatego, im wyższa podstawa, tym wyższy zasiłek. Nie dziwi zatem determinacja Beaty R., żeby doprowadzić do korzystnego dla niej rozstrzygnięcia przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Sąd okręgowy oddalił apelację skarżącej, odmawiając przyjęcia premii uznaniowych do wyliczenia podstawy wymiaru zasiłku opiekuńczego. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 41 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią tego przepisu przy ustalaniu zasiłku chorobowego nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, jeżeli postanowienia układów zbiorowych pracy lub przepisy o wynagradzaniu nie przewidują zmniejszenia ich za okres pobierania zasiłku.

Spółka, która zatrudniała skarżącą, nie posiadała regulaminu wynagradzania, o którym jest mowa w tym przepisie. A zatem skarżąca otrzymywała zasiłek opiekuńczy, w którym nie uwzględniono premii uznaniowych. Zdaniem sądu było to zgodne z obowiązującymi przepisami.

W opinii skarżącej fakt, że spółka nie ma regulaminu, nie może powodować negatywnych skutków o charakterze majątkowym u osób zatrudnionych. Pracownicy nie mają bowiem wpływu na to, czy w firmie jest ustanowiony regulamin wynagradzania przez pracodawcę. Beata R. zarzuciła sądowi apelacyjnemu, że jego orzeczenie jest sprzeczne z art. 2 i art. 32 ust. 1 i 2 konstytucji.

Jej zdaniem, odebranie prawa do uwzględnienia w podstawie wymiaru zasiłku opiekuńczego, wypłaconych premii uznaniowych ze względu na to, że zatrudniający nie posiada regulaminu wynagradzania, narusza zasadę równości wobec prawa, stanowi o nierównym traktowaniu obywateli przez władzę publiczną oraz łamie konstytucyjny zakaz dyskryminacji w życiu społecznym.

Sygn. akt SK 45/06

222 mln zł ZUS przeznaczył na zasiłki opiekuńcze w 2006 roku

PaweŁ Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl