Opóźnianie wypłat z UE wpędza firmy w długi

Firmy kredytują projekty

Mniejsze lub większe zatory w przekazywaniu środków wystąpiły w tym roku także w innych regionach. Potwierdzają to firmy, które zajmują się obsługą projektów unijnych na terenie kilku województw.

– Mamy klientów, którzy złożyli wnioski w ramach naborów marcowych, rozstrzygnięcia konkursów były w okresie wakacyjnym, podpisali umowy, projekty są realizowane od początku sierpnia lub września i do dzisiaj nie mają pieniędzy na zatrudnienie trenerów – mówi Krzysztof Joachimczak z Europejskiego Centrum Doradztwa Finansowego.

W tym roku Centrum realizuje bądź rozlicza innym podmiotom projekty unijne na terenie sześciu województw: mazowieckiego, wielkopolskiego, pomorskiego, kujawsko-pomorskiego, łódzkiego i lubuskiego, i we wszystkich były problemy.

Jak mówi Krzysztof Joachimczak opóźnienia wyniosły w zależności od województwa od dwóch tygodni do półtora miesiąca w przypadku pierwszej płatności. Rozliczając kolejne transze, województwa spóźniały się jeszcze bardziej, bo od trzech do pięciu miesięcy. Oznacza to konieczność finansowania tych projektów ze środków własnych. Jeśli firma nie zrealizuje projektu w przewidzianym czasie i nie osiągnie założonych rezultatów będzie musiała zwrócić przyznane środki unijne.

– My akurat jesteśmy w tej dobrej sytuacji, że jesteśmy dużą firmą i sami zapewniamy sobie płynność. Możemy skredytować te projekty z innej komercyjnej działalności lub skorzystać z kredytu obrotowego. Wiele firm, żeby zrealizować projekt, musi zaciągać kredyty konsumpcyjne – podkreśla Krzysztof Joachimczak.

Kosztów finansowania zewnętrznego nie można jednak wliczyć do projektu, a więc przedsiębiorcy ponoszą je z własnej kieszeni.

Bez prawa do roszczeń

Przedsiębiorcy i organizacje pozarządowe są pozbawieni jakichkolwiek roszczeń w przypadku opóźnień w wypłacie transz dotacji.

– Zapisy w umowach o dofinansowanie zawierają klauzulę, zgodnie z którą warunkiem przekazania transz dotacji jest: złożenie przez beneficjenta wniosku o płatność, zatwierdzenie złożonego wniosku przez instytucję wdrażającą, ustanowienie zabezpieczenia prawidłowego wykonania umowy przez beneficjenta oraz dostępność środków na rachunku bankowym. Jeżeli zatem na rachunku instytucji nie ma środków, beneficjentowi nie przysługuje odszkodowanie w przypadku opóźnienia – tłumaczy Magdalena Jabłońska z firmy Deloitte.

Województwa tłumaczą, że środków na kontach nie mają, a przyczyną zatorów jest zmieniony w tym roku system finansowania.

Ze względu na to, że w ubiegłym roku zdarzało się nagminnie, że skarbnicy w urzędach marszałkowskich odkładali pieniądze z dotacji rozwojowej na lokatach, w 2009 roku do regionów pieniądze z MRR docierają podzielone na cztery transze.

40 proc. środków było zarezerwowane w budżecie państwa, pozostałe 60 proc. pochodzi z rezerwy celowej. Środków zabezpieczonych w budżecie państwa starczyło na pokrycie jedynie pierwszej i drugiej transzy, pozostałe środki przekazywane są po rozwiązaniu rezerwy celowej, co wymaga podpisywania przez urzędy marszałkowskie kolejnych aneksów do umowy z MRR i wydłuża termin otrzymywania środków.

– W momencie, kiedy my się rozliczamy z MRR z jednej transzy i wnioskujemy o następną, następuje pewna zwłoka i beneficjenci muszą czekać – tłumaczy Jakub Mielczarek, wicedyrektor z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego.

Największe zatory płatnicze powstały w regionach na przełomie maja i czerwca, kiedy minister finansów musiał uwolnić środki z rezerwy celowej. Sytuacja powtarza się przy uruchamianiu każdej kolejnej transzy.

– Za każdym razem czekamy od dwóch do czterech tygodni na środki z rezerwy celowej. To z kolei przekłada się na nasze terminy. Mieliśmy miesięczny poślizg w przekazywaniu pieniędzy beneficjentom – mówi Iwona Nakielska z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego.