Początek roku akademickiego dla osób studiujących poza rodzinnym domem wiąże się również z koniecznością dokonania wyboru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, czyli lekarza rodzinnego. Studenci mają prawo wyboru lekarza pierwszego kontaktu również w miejscu kształcenia, jeżeli nie pokrywa się ono z miejscem dotychczasowego zamieszkania.

Wybór lekarza POZ

Aby wybrać lekarza rodzinnego, student musi złożyć deklarację wyboru na formularzach dostępnych w placówkach ochrony zdrowia lub na stronach internetowych NFZ www.nfz.gov.pl. Warto pamiętać, że należy wybrać takiego świadczeniodawcę, który ma podpisaną umowę (kontrakt) z NFZ. Przy jego wyborze nie obowiązuje rejonizacja. Dlatego jeszcze zanim student zdecyduje się na konkretnego lekarza, warto dowiedzieć się (np. w przychodni położonej niedaleko miejsca zamieszkania albo uczelni), czy cieszy się ona dobrą opinią, jakie badania wykonuje na miejscu, jakim sprzętem medycznym dysponuje. Wybór lekarza jest bezpłatny. W ciągu roku kalendarzowego można go zmienić dwa razy. Jednak za trzecim razem należy zapłacić – 80 zł – chyba że zmiana jest spowodowana czynnikami niezależnymi od studenta, czyli np. wybrany przez niego lekarz zakończył swoją działalność.

Leczenie za granicą

Polscy studenci mają również prawo do nieodpłatnego leczenia w czasie pobytu (np. turystycznego czy związanego z nauką) na terenie innego państwa UE. W tym celu powinni wyrobić w odpowiednim oddziale NFZ europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ). Uprawnia ona do korzystania z niezbędnych świadczeń medycznych w innym państwie członkowskim w zakresie umożliwiającym kontynuowanie zaplanowanego pobytu w państwie, w którym student podjął naukę, bez konieczności przerywania jej i powrotu do kraju. Z bezpłatnej opieki można korzystać tylko w placówkach, które działają w ramach powszechnego systemu ochrony zdrowia (odpowiednika naszego NFZ). Za leczenie prywatne trzeba zapłacić we własnym zakresie. W większości państw także placówki działające w ramach powszechnego systemu ochrony zdrowia pobierają pewne opłaty od ubezpieczonych. EKUZ nie zwalnia z tych kosztów. Jeżeli w Niemczech jeden dzień pobytu w szpitalu kosztuje dodatkowe 10 euro, to także polski student będzie musiał je uiścić. W przypadku gdy mimo posiadania karty i korzystania ze świadczenia, które nie jest objęte żadnymi dodatkowymi opłatami, pacjent będzie zmuszony do zapłacenia za nie, należy zachować wszystkie faktury i rachunki. Na ich podstawie, po powrocie do kraju, będzie można ustalić, czy rzeczywiście opłaty zostały niesłusznie pobrane. Jeśli tak, można ubiegać się od NFZ o ich zwrot.

Wniosek o EKUZ

Wniosek o EKUZ składa się we właściwym ze względu na miejsce zameldowania oddziale wojewódzkim lub delegaturze NFZ osobiście, faksem lub pocztą. Druk wniosku można pobrać zarówno w oddziałach funduszu, jak i ze strony internetowej funduszu. Poza dowodem ubezpieczenia do wniosku należy dołączyć legitymację studencką lub zaświadczenie wydane przez uczelnie i zawierające: dane szkoły i studenta oraz dokładny dzień rozpoczęcia i zakończenia danego roku czy semestru.

EKUZ dla studentów jest ważna do końca semestru lub roku akademickiego, o ile legitymacja studencka czy zaświadczenie z uczelni precyzyjnie określa termin ich zakończenia. Jeśli dokumenty te będą określać tylko rok czy semestr, karta EKUZ może być wydana na okres krótszy. Generalnie karta wystawiana jest na okres do 2 miesięcy, licząc od końca miesiąca, za który została odprowadzona ostatnia składka na ubezpieczenie zdrowotne. Tak długo ważną kartę otrzyma student, który jest pracownikiem lub prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu.