Świadczenia rodzinne w UE nawet 15 razy większe niż w Polsce

To jest nasze prawo

Pracownicy ROPS mówią, że w pierwszych latach naszego członkostwa w UE pracujący za granicą Polacy nie wiedzieli, że mają prawo ubiegać się o świadczenia rodzinne w kraju, w którym wykonują pracę, nawet gdy reszta rodziny mieszka w Polsce.

- Dostajemy formularze pochodzące od osób, które po raz pierwszy starają się o zasiłki, a pracują za granicą od 2005 czy 2006 roku - mówi Anna Pietrasik.

Na problemy związane z kontaktami z instytucjami zagranicznymi zwraca z kolei uwagę Danuta Średzińska, z ROPS w Opolu.

- Kiedy chcemy ustalić uprawnienia do świadczeń rodzinnych dla matki, która z dziećmi została w kraju, wysyłamy odpowiedni formularz do instytucji z kraju, gdzie pracuje mąż. Często z Niemiec i Irlandii nie otrzymujemy żadnej odpowiedzi - mówi Danuta Średzińska.

Dlatego przez wiele miesięcy nie mogą wydać żadnej decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych w Polsce lub uznać, że przysługują za granicą.

Z doświadczeń pracowników ROPS wynika, że początkowo dużo rodzin zatajało fakt podjęcia przez jej członka zatrudnienia poza Polską.

- Prowadziło to do sytuacji, kiedy pobierane były świadczenia rodzinne z obydwu krajów, co jest niezgodne z prawem, które zakazuje kumulowania świadczeń. Te nienależnie pobrane zasiłki muszą być zwrócone - mówi Danuta Średzińska.

Liczy się miejsce pracy

Jak tłumaczy Izabela Cyl-Żółkiewicz, ogólna zasada dotycząca ustalania, który kraj będzie wypłacał świadczenia rodzinne, mówi, że decyduje miejsce pracy rodzica, a nie miejsce zamieszkania dzieci. Gdy ojciec wyjeżdża więc do pracy za granicą, a matka zostaje z dziećmi w Polsce i nie jest tu aktywna zawodowo, to świadczenia wypłaca kraj zatrudnienia ojca.

- Jeżeli mimo tego matka pobiera polskie zasiłki, będzie musiała je zwrócić - mówi Danuta Średzińska.

Inaczej jest, gdy obydwoje rodzice są aktywni zawodowo.

- Wtedy pierwszeństwo wypłaty zasiłków ma kraj, gdzie mieszka matka z dziećmi - mówi Emilia Łajdecka z ROPS w Poznaniu.

Tłumaczy, że jeżeli kryterium dochodowe jest spełnione, to część świadczeń w wysokości obowiązującej w Polsce jest wypłacane tutaj.

- Różnicę wysokości polskich i zagranicznych świadczeń wypłaca kraj, gdzie pracuje drugi rodzic - tłumaczy Emilia Łajdecka.

Z kolei w sytuacji przekroczenia polskiego kryterium dochodowego całość kwoty przysługujących zasiłków wypłaca drugi kraj.