Z analizy najnowszych ogłoszeń, a także z danych portalu www.pracuj.pl wynika, że banki najczęściej poszukują doradców klientów lub młodszych specjalistów ds. sprzedaży, czyli osób pracujących na najniższych, tzw. szeregowych stanowiskach. Ich praca polega na promocji i sprzedaży produktów bankowych: kredytów gotówkowych i hipotecznych, depozytów, rachunków, kart kredytowych.

Od pewnego czasu część banków od kandydatów na te stanowiska nie wymaga nawet kierunkowego wykształcenia wyższego. Aby pracować w takim charakterze, wystarczy posiadać maturę oraz tzw. kompetencje miękkie, czyli być komunikatywnym, otwartym, samodzielnym, nastawionym na klienta, mieć zdolności negocjacyjne oraz umiejętność prezentacji.

Osoby, które przejdą kolejne etapy rekrutacji i zostaną zatrudnione, są wysyłane na szkolenie. Odbywa się ono albo w centrali, albo na miejscu, w oddziale banku. Podczas kilkudniowego, czasami dwutygodniowego, szkolenia nowi pracownicy poznają produkty danego banku: rodzaje kont, kredytów, kart, warunki ich otrzymania, zasady wypełniania dokumentów, zawierania umów.

Doświadczeni pracownicy podkreślają jednak, że takie szkolenia często są pobieżne. Podczas spotkania ze świadomym klientem, znającym się na prawie bankowym, mającym określone wymagania, często okazuje się, że nowy konsultant ma mniejszą wiedzę i nie potrafi odpowiedzieć na szczegółowe pytania. Dlatego każdy, komu zależy na karierze w bankowości, powinien rozpocząć studia na jednym z kierunków: ekonomia, bankowość, finanse lub rachunkowość. Bez kierunkowego wykształcenia wyższego, a także znajomości języków obcych, trudno jest bowiem awansować.

Plany sprzedażowe

Osoby pracujące w bankach, które chcą pozostać anonimowe, ponieważ w umowie o pracę zobowiązały się do zachowania tajemnicy służbowej, podkreślają też, że bycie konsultantem czy doradcą to trudna praca. Każdy bank określa bowiem miesięczne lub kwartalne plany sprzedażowe, które trzeba zrealizować. Oznacza to, że oddział lub pracownik musi sprzedać produkty banku, np. kredyty, karty kredytowe, o określonej, łącznej wartości.

Poziom planów zależy m.in. od wielkości oddziału i miasta. W Warszawie indywidualny miesięczny plan może być określony nawet na poziomie 1 mln zł. Pracownicy podkreślają, że często plany są mocno zawyżone i trudne do zrealizowania. Ponadto w niektórych instytucjach od początkujących pracowników wymaga się nawet roznoszenia ulotek. Chociaż w lepiej zorganizowanych placówkach zadanie to wykonują specjalnie zatrudnione hostessy.

Doradca z wykształceniem

Równie często banki rekrutują doradców kredytów hipotecznych, a także analityków kredytowych. Są to już jednak tzw. stanowiska specjalistyczne. Kandydaci muszą mieć wykształcenie kierunkowe, co najmniej trzyletnie doświadczenie zawodowe, posiadać umiejętność oceny zdolności kredytowej klienta, umieć ocenić ryzyko danej transakcji kredytowej, przygotować rekomendacje, sporządzać umowy kredytowe, a także raporty na temat przebiegu procesów kredytowych.

Awans dla doświadczonych

Warto też wiedzieć, że można zostać doradcą dla klientów indywidualnych lub instytucjonalnych. Wymagania dla tych drugich są jednak znacznie wyższe. Poza znajomością procedur bankowych często też potrzebna jest wiedza z zakresu prawa gospodarczego, a ostatnio także funduszy unijnych. Banki bowiem doradzają firmom, jak zapewnić współfinansowanie projektu i jak dobrze wypełnić wniosek o dofinansowanie, zwłaszcza jego część dotyczącą budżetu.

Oczywiście, to nie są wszystkie stanowiska możliwe do objęcia w banku. Zaczynając od stanowiska młodszego specjalisty, doradcy klienta czy działu obsługi klienta, można awansować kolejno na specjalistę, szefa mniejszego zespołu, następnie większego zespołu, menedżera działu kredytów czy kierownika oddziału banku.

Większość banków podkreśla, że w zależności od potrzeb biznesowych, kompetencji i doświadczenia pracownicy mogą wybrać zarówno poziome, jak i pionowe ścieżki karier. W ramach ścieżki pionowej doradca klienta najpierw staje się ekspertem we własnej dziedzinie. Jeśli w dłuższym okresie posiada również kompetencje menedżerskie, ma szansę zostać kierownikiem placówki. Ścieżka pozioma to możliwość zmiany placówki, oddziału czy grupy obsługiwanych klientów, np. na instytucjonalnych czy zamożnych, tzw. VIP-ów.

Eksperci od rekrutacji podkreślają jednak, że dobrym sposobem na awans i podwyżkę jest też postawienie pracodawcy przed groźbą odejścia. Tłumaczą, że wiele osób zaczyna rozmowy z nową firmą, po czym informuje przełożonych, że ma propozycję pracy. Zwykle kończy się to podwyżką, bo pracodawcy bardziej opłaca się zapłacić więcej niż szukać nowej osoby. W wielu placówkach jednak to właśnie zmiana pracodawcy jest najskuteczniejszym sposobem na lepsze stanowisko i wyższą pensję. Można się o tym przekonać, wchodząc na strony www.pracuj.pl, www.jobs.pl. Z analizy ogłoszeń wynika, że banki poszukują także kadry menedżerskiej, w tym kierowników nowo tworzonych oddziałów.

170 tys. osób pracuje w sektorze bankowym

BANKI SZUKAJĄ PRACOWNIKÓW

Z danych Komisji Nadzoru Finansowego wynika, że zatrudnienie w sektorze bankowym wyniosło na koniec marca tego roku 170,4 tys. osób. W porównaniu z grudniem 2007 r. wzrosło więc o ponad 3 tys. osób. Tymczasem banki ciągle poszukują nowych pracowników, ponieważ rozwijają sieć oddziałów. W ciągu I kwartału tego roku przybyło prawie 200 nowych placówek. A to nie koniec rozwoju sektora bankowego. Pracowników szukają nowe banki: Allianz i Alior oraz już istniejące m.in. Eurobank, Lukas GE Money Bank, Polbank, a także Pekao. Do końca tego roku Bank Millennium roku chce otworzyć 60 placówek, a BPH - około 40. Można więc oszacować, że do końca tego roku pracę w sektorze bankowym może znaleźć kolejne 3 tys. osób.

W JAKIM DZIALE BANKU MOŻNA PRACOWAĆ

Każdy bank ma określone, wydzielone formy działalności, które wymagają innych kompetencji i umiejętności. Rozpoczynając pracę w banku, warto przeanalizować, który dział odpowiada oczekiwaniom i możliwościom kandydata do pracy. Do podstawowych działów należą:

Bankowość detaliczna - pracownicy działów detalicznych skupiają się na obsłudze klientów indywidualnych - tzw. klientów masowych i małych przedsiębiorstw. Do ich obowiązków należy przedstawianie klientom oferty banku oraz optymalne dopasowanie jej do indywidualnych potrzeb i preferencji klientów. Osoby pracujące w tym dziale, poza dokładną znajomością produktów bankowych, powinni mieć umiejętności interpersonalne.

Bankowość korporacyjna (B2B) - obsługuje podmioty gospodarcze i inne instytucje, np. jednostki samorządu terytorialnego. Jest to bardziej odpowiedzialna praca niż w przypadku bankowości detalicznej, wymaga głębszej wiedzy z zakresu bankowości, produktów oraz rynków finansowych. Zwykle jest też lepiej wynagradzana. Każdy pracownik ma zwykle przydzielonych stałych kilku klientów, a ponadto ma za zadanie pozyskiwać nowych. Obsługa przedsiębiorstw to przede wszystkim: udostępnianie rachunków bankowych, przeprowadzanie rozliczeń w obrocie krajowym i zagranicznym, transakcje wymiany walut, wydawanie kart płatniczych, finansowanie handlu i inwestycji.

Bankowość inwestycyjna - tutaj świadczy się usługi z zakresu rynku kapitałowego, skierowane głównie do większych podmiotów, korporacji. Osoby pracujące w tych działach m.in. przeprowadzają duże transakcje kapitałowe, fuzje, przejęcia, organizują emisję oraz obracają papierami wartościowymi, zarządzają funduszami, doradzają przy restrukturyzacjach, prywatyzacjach, inwestycjach. Praca w obszarze bankowości inwestycyjnej to wyzwanie wiążące się z ogromną odpowiedzialnością, ale także wysokimi wynagrodzeniami.

Dział analityczny - sporządza analizy, na podstawie których ustalana jest zdolność kredytowa potencjalnych klientów, oraz wydaje opinie, które decydują o przydzieleniu kredytu. Na pracownikach działów analitycznych spoczywa też odpowiedzialność związana z dbaniem o jakość portfela kredytowego banku. Do pracy w tym dziale niezbędne są rozwinięte zdolności analityczne, umiejętność opracowywania i wykorzystywania odpowiednich narzędzi służących pomiarowi ryzyka (np. modele ekonometryczne), a także dobra znajomość realiów rynkowych.

Finanse/księgowość/rozliczenia - pracownicy działów transakcyjno-rozliczeniowych są odpowiedzialni m.in. za właściwe księgowanie zleconych przez klientów banku transakcji, rozliczanie międzybankowych przepływów pieniężnych, ustalanie sald prowadzonych rachunków. Działy finansowe mierzą osiągnięte wyniki, opracowują dane, analizy, zestawienia, raporty, przygotowują oświadczenia finansowe dla audytorów, tworzą listy płac. Zajmują się również analizą kosztów i przychodów, sporządzaniem bilansu i prognoz finansowych oraz monitorują wykorzystanie budżetów w wybranych obszarach działalności banku. W tych działach zatrudnienie znajdują osoby posiadające dużą wiedzę z zakresu księgowości, popartą doświadczeniem zawodowym, znające programy komputerowe związane z rachunkowością.

Departamenty skarbowe (operacji finansowych) - zarządzają wolnymi środkami finansowymi lub pozyskują je, w tym waluty obce, przeprowadzając transakcje na rynku walutowo-pieniężnym. Dealerzy, bo tak nazywa się pracowników tego działu, muszą być odporni na stres, świetnie znać instrumenty rynku walutowo-pieniężnego, posiadać zdolność analitycznego myślenia oraz mieć podzielność uwagi. Dealerzy m.in. śledzą jednocześnie ceny na rynku, nagłówki wiadomości ze świata, obserwują wielkość i wycenę swojej pozycji oraz analizują wykresy.

• Ponadto banki, tak jak każda inna firma, mają działy: HR, komunikacji. W bankach pracują też prawnicy, którzy sporządzają wzory umów, sprawdzają i opiniują umowy indywidualne.