statystyki

Kiedy pracownik może odmówić wykonania polecenia służbowego

autor: Agnieszka Lechman-Filipiak04.07.2008, 03:00
  • Wyślij
  • Drukuj

Praca w ramach stosunku pracy wykonywana jest pod kierownictwem pracodawcy, który uprawniony jest do wydawania pracownikowi wiążących poleceń. Kiedy pracownik może i powinien odmówić wykonania polecenia przełożonego?



Zgodnie z art. 100 par. 1 k.p. pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Oznacza to, że pracownik nie ma obowiązku wykonania polecenia służbowego, o ile polecenie to nie dotyczy pracy, jest sprzeczne z rodzajem umówionej pracy lub z prawem.

Poleceniem sprzecznym z przepisami prawa jest np. nakazanie pracownicy w ciąży pracy w godzinach nadliczbowych. W sytuacji gdy wykonanie polecenia służbowego narusza przepisy prawa, w szczególności prawa karnego, pracownik ma nie tylko prawo, ale i obowiązek odmowy wykonania takiego polecenia. Wykonując polecenie sprzeczne z prawem karnym, np. przerabiając dokumenty, pracownik naraża się na odpowiedzialność karną.

Wyjątkiem od zasady, że polecenie służbowe musi być zgodne z rodzajem umówionej pracy jest powierzenie innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nieprzekraczający trzech miesięcy w roku kalendarzowym.

Bezkrytyczne wykonanie przez pracownika bezprawnych poleceń przełożonych może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę (tak np. wyrok Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2006 r., I PK 161/05). Wydawanie poleceń przez przełożonego nie zwalnia bowiem pracownika od obowiązku starannego i sumiennego wykonywania pracy. Ocena, czy otrzymane polecenie służbowe jest zgodne z prawem, powinna być dokonana w oparciu o doświadczenie i wiedzę, jakiej można spodziewać się od konkretnego pracownika. W sytuacji gdy pracownik ma wątpliwości co do zgodności polecenia z prawem powinien poprosić swojego przełożonego o wydanie polecenia na piśmie i swoją ewentualną odmowę wykonania takiego polecenia odpowiednio uzasadnić.

Pracownik nie ma prawa odmówić wykonania polecenia, które spełnia kryteria określone

w art. 100 par. 1 k.p., ale które w ocenie pracownika jest nieprawidłowe np. z punktu widzenia przydatności dla pracodawcy. Takie działanie pracownika może być uznane za przekroczenie granic dopuszczalnej krytyki pracodawcy i uzasadniać wypowiedzenie, a nawet rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracodawcę (por. wyrok SN z 17 grudnia 1997 r., I PKN 433/97). W przypadku gdy odmowa wykonania polecenia jest przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę, sąd oceniający zasadność wypowiedzenia bada słuszność tej odmowy (wyrok SN z 13 maja 1998 r., I PKN 108/98).






  • Wyślij
  • Drukuj
Źródło:GP
czytaj więcej w e-DGPczytaj więcej w e-DGP

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut.

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Komentarze: 8

  • 1: Sędzia Sądu Pracy z IP: 83.2.218.* (2008-07-10 20:01)

    Pracownik co najmniej z dwóch powodów niema prawa odmówić wykonania polecenia pracodawcy 1. wyleci z pracy , 2. jak pójdzie do sądu i tak przegra witamy w państwie prawa .

  • 2: kelmer z IP: 83.9.6.* (2008-07-12 16:35)

    A jak ma w zakresie obowiązków napisane: I INNE POLECENIA SŁUŻBOWE to jak to zinterpretować?. Ten zapis jest w 90% wykozystywany przez pracodawców.

  • 3: ławnik z IP: 87.204.55.* (2009-08-17 13:23)

    Pracownik ma wykonywać pracę zgodnie z umówionym rodzajem pracy , gdy nie spowoduje ona dla niego zagrożenia życia i/lub zdrowia lub jej wykonywanie jest zgodne przepisami prawa np. polecenie pracownikowi kradzieży gdy ma on świadomość że jest to kradzieżą . Prawnicy zawodowi to najwięksi wrogowie pracowników (radcowie prawni , adwokaci i niejednokrotnie sędziowie zawodowi) . Przyczyną tego stanu rzeczy , jest prozaiczny fakt zależności ich dochodów legalnych lub nielagalnych od wyniku finansowego zakładu pracy - zysku , który generują pracownicy bezpośredni produkcyjni , a w wyniku łamania prawa pracy (które i tak jest wylobbowane na korzyść pracodawców) pozwabiani są tzw. wartości dodatkowej m.in z wykonywania pracy innej niż umówiona oraz sprzecznie z przepisami BHP i czasem pracy .

  • 4: Ławnik bis z IP: 87.204.55.* (2009-08-17 14:34)

    Radca prawny - przeważnie zatrudniony na etacie u pracodawcy - wynagrodzenie nie mniejsze niż wyngrodzenie specjlisty np. d/s technicznych w zakladzie pracy tj.~3000zł na rączkę , wypłata radcy 60% zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego przy wygranej sprawie przez zakład - kwotka od 200 - 1000 zł od jednej sprawy - procesu ,
    Sędzia zawodowy - przeważnie przewodniczący wydziału pracy i przewodniczący posiedzenia w I instancji - wraz z dodakiem funkcyjnym min. 5000zł na rączkę , sędzia zawodowy w II instancji (skład orzekający trzech sędziów zawodowych ) - min. 6000 zł . na rączkę ,
    Ławnicy - Kadencja 4 lata wynagrodzenie za dzienne posiedzenie z kosztami dojazdu ~ 65 zł i maksymalnie możliwość uczestniczenia w 12 posiedzeniach w ciągu roku (prawnie nigdy w stosunku do wszystkich nie zrealizowane ).
    Skład orzekający w I instancji - Sędzia zawodowy - przewodniczący posiedzenia i dwóch ławników z tym , że UWAGA! - jeden jest przeważnie powołany do orzekania z grupy ławników zgłoszonych przez terenowe organy administracji rządowej albo oraganizacje pracodawców - jest nim przeważnie pracownik lub urzędnik urzedu miasta , gminy , starostwa powiatowego lub ZUS-u albo jakiś wyżej postawiony pracownik pracodawcy , natomiast drugi ławnik jest ławnikiem zgłoszonym przez związki zawodowe. Zatem skład orzekający w I instancji jest skladem reprezentującym w większości sferę budżetową(2:1) , natomiast w II instancji i w SN cały skład orzekający (sędziowie zawodowi ) reprezentuje sferę budżetową (3:0 , 7:0 , 11:0 ) .
    Sędzia jest nie usuwalny z urzędu a jego oczywista obraza przepisów prawa prawie nidgy nie spotyka się z decyzją sądu dyscyplinarnego o zdjęciu sędziego z urzędu.
    Oto powyższa przyczyna powodująca , że pracownik , a szczególnie pracownik bezpośrednio produkcyjny w sferze gospodarki materialnej , ma nikłe szanse obrony swych praw i interesów , gdyż pozostają one w sprzeczności z interesami składów orzekajacych sądów, gdzie prawo ( zasady prawne ) bardzo często jest interpretowane sprzecznie z jego wyraźnym brzmieniem a dowody oceniane dowolnie .

  • 5: ławnik bis - SP i SK z IP: 87.204.55.* (2009-08-17 15:34)

    Dział IV - Obowiązki Pracodawcy i Pracownika , rozdział II - obowiązki pracownika - art. 100 paragraf 1 K.p."Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych , które dotyczą pracy , jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę ";
    Dział X - Bezpieczeństwo i higiena pracy , rozdzial II - prawa i obowiązki pracownika - art. 211 K.p. " Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest p o d s t a w o w y m obowiązkiem pracownika . W szczególności ... " ;
    Dział II - stosunek pracy , rozdzial II - umowa o pracę - art. 52 paragraf 1 pkt1
    "Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ; 1) ciężkiego naruszenia przez pracownika p o d s t a w o w y c h obowiązków pracowniczych ". Ciężki wg doktryny znaczy świadomy i celowy .
    Ustawodawca w art. 211 K.p. dokonuje autentycznej wykładni w zakresie , co to są p o d s t a w o w e obowiązki i w żaden sposób nie wolno utożsamiać ich z obowiązkami pracownika wg art. 100 K.p. a w razie zaistnienia przesłanek niedostosowania się pracownika do tego przepisu art. 100 K.p. nie wolno go z tego tytułu zwolnić w trybie natychmiastowym na podstawie art. 52 paragraf 1 pkt1 K.p. . Niestety sądy pracy (zawodowi sędziowie ) włącznie z SN interpretują wskazane art. 100 K.p i art. 211 K.p. spzecznie z ich wyraźnym brzmieniem , dokonując wykladni przeciw prawu ( contra legem ) , dopuszczjąc się w ten sposób oczywistej obrazy przepisów prawa i w związku z tym wydają niesprawiedliwe , niezgodne z prawem orzeczenia . Udowodnienie im tego przed sędziami - zawodowymi kolegami , zgodnie z możliwością jakie dają aktualne przepisy kpc , jest poprostu nieosiągalne (pozorne , fikcyjne)

  • 6: niesmak z IP: 79.162.219.* (2009-11-07 07:05)

    czyli reka rękę itd..

  • 7: daewoo1972@wp.pl z IP: 195.116.120.* (2009-11-18 08:06)

    mam zapytanie jak długo może obowiązywać polecenie służbowe. Czy w poleceniu powinny być określone ramy czasowe jego obowiązywania? sprawa dość pilna jak można odpowiedzieć na maila to będę baaardzo wdzieczny.

  • 8: Bulka z IP: 78.8.69.* (2012-12-17 17:18)

    A ja dostałem polecenie służbowe dziś, że mam z szefem pojechać 150km od miejsca pracy na wigilie w siedzibie naszej firmy (my pracujemy w jednym z kilku oddziałów), jako reprezentacja, bo wszyscy mu odmówili, a nowy zawsze pojedzie.

    Wiem, że będzie to wyjazd od wczesny godzin porannych do późnego wieczoru, a na umowie mam wymiar pracy 8 godzin. Czy należą mi się nadgodzinny?

Dowiedz się więcej

Poradniki

Galerie