Stosownie do art. 105 kodeksu pracy pracownikom, którzy przez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, przejawianie inicjatywy i podnoszenie jej wydajności oraz jakości przyczyniają się szczególnie do wykonywania zadań zakładu, mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia. Odpis zawiadomienia o przyznaniu nagrody i wyróżnienia składa się do akt osobowych pracownika.

Nagroda może być udzielona w formie pieniężnej lub rzeczowej. Decyzję o przyznaniu nagrody oraz jej wysokości podejmuje pracodawca samodzielnie, a co ważne, decyzja ta nie jest uzależniona od żadnych konkretnie określonych warunków i przesłanek. Jednakże swoboda pracodawcy w przydzielaniu nagród ograniczona jest przez spoczywający na pracodawcy obowiązek stosowania sprawiedliwych i obiektywnych kryteriów oceny pracowników oraz wyników ich pracy, jak również przestrzegania podstawowych zasad prawa pracy, tj. równego traktowania pracowników oraz niedyskryminacji.

Co do zasady, pracownik nie ma roszczenia o przyznanie nagrody, nawet wówczas gdy wzorowo wypełnia swoje obowiązki oraz przejawia inicjatywę w pracy. Kryteria te nie są przesłankami powodującymi prawo do nagrody, lecz jedynie wskazówką dla pracodawcy.

Istnieją dwie sytuacje, w których pracownik ma roszczenie o nagrodę. Pierwsza z nich zachodzi wówczas, gdy pracodawca wadliwie korzysta ze swego uznaniowego prawa do przyznania nagrody, np. dyskryminuje niektórych pracowników.

Druga sytuacja, w której pracownik ma roszczenie o przyznanie nagrody, zachodzi wówczas, gdy pracodawca przyznał ją pracownikowi, a następnie odmówił jej wypłaty.

Oświadczenie pracodawcy o przyznaniu nagrody ma charakter konstytutywny, tj. tworzy określone prawo po stronie pracownika - prawo do nagrody. Pracownik nabywa prawo (roszczenie) do nagrody z chwilą skutecznego zawiadomienia go o przyznaniu nagrody. Z reguły oświadczenie o przyznaniu nagrody składane jest przez pracodawcę w formie pisemnej. Jednakże zgodnie z art. 60 k.c. wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej. Zgodnie z kodeksem cywilnym oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.

W przypadku oświadczenia woli złożonego w postaci elektronicznej przyjmuje się, iż zostało ono złożone osobie z chwilą, gdy wprowadzone zostało do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, że osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. Co ważne, oświadczenie nie może być jednostronnie cofnięte przez pracodawcę.

Podsumowując, w analizowanym przypadku bez wątpienia pracodawca złożył oświadczenie woli o przyznaniu nagrody (poprzez ogłoszenie tego faktu na forum publicznym, a następnie niejako potwierdzenie przyznania nagrody w formie elektronicznej). W związku z powyższym pracownik skutecznie nabył prawo do nagrody i może wystąpić do sądu ze stosownym roszczeniem o jego wypłatę. Dowodem przyznania przez pracodawcę nagrody będzie nie tylko e-mail zawierający informację o nagrodzie, ale również zeznania świadków.

MONIKA GÓRALCZUK

prawnik Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy

PODSTAWA PRAWNA

■  Art. 105 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

■  Art. 60 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).