Eksperci: plan ratowania szpitali jest nierealny

Dla kogo rządowa pomoc

Rządowe środki w formie dotacji z budżetu będą przekazywane jednostkom samorządu terytorialnego, a nie szpitalom. Przyjęta przez rząd uchwała wyraźnie wskazuje, do kogo adresowana jest pomoc. O dotację będą się mogły ubiegać te samorządy, które są organem założycielskim dla szpitali, które przeszły restrukturyzację, mają niewielkie zadłużenie (lub zredukowały je w ramach ugody z wierzycielami), oraz tych, które mają nieuregulowane zobowiazania publicznoprawne.

Zdaniem Marka Wójcika, eksperta Związku Powiatów Polskich, faktycznymi beneficjentami programu B będą więc szpitale, które przeszły proces restrukturyzacji na mocy ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji ZOZ i zaciągnęły lub poręczyły kredyt. Takie jednostki uzyskają szansę na pokrycie zobowiązań cywilnoprawnych wynikających z zaciągniętych kredytów bankowych.

Drugą grupą szpitali, która najbardziej skorzysta na tym programie, będą SP ZOZ, które mają nieuregulowane zobowiązania publicznoprawne.

- Można określić, w jakim regionie Polski są zlokalizowane szpitale z tej grupy. Przede wszystkim na Dolnym Śląsku. Egzekwowanie od dyrektorów szpitali płatności było zróżnicowane regionalnie. Najbardziej liberalne były pod tym względem urzędy skarbowe na Dolnym Śląsku - mówi Marek Wójcik.

Jak wskazuje, na koniec III kwartału 2008 r. wszystkie zobowiązania publicznoprawne w szpitalach samorządowych wynosiły 460 mln zł. Blisko 40 proc. z nich jest skoncentrowane w jednym województwie - dolnośląskim.

Przekształcą się zdeterminowani

Z przekształcania swoich szpitali w spółki nie zrezygnują też zapewne te samorządy, które przez ostatnie kilkanaście miesięcy do tego się przygotowywały. Nawet jeśli w rządowym programie B nie znajdą do tego finansowej zachęty. Jest ich, jak szacują eksperci, kilkadziesiąt. Janusz Atłachowicz, dyrektor SP ZOZ w Rawiczu, zapowiada, że od przekształcenia jego szpitala w spółkę nie ma odwrotu i nastąpi to 1 marca tego roku. Mimo że szpital nie spełnia kryteriów, aby skorzystać z pomocy rządowej.

- Chcieliśmy iść do przodu i sami poradziliśmy sobie z długami publicznoprawnymi. W zamian nie otrzymamy żadnej pomocy rządowej - żali się Janusz Atłachowicz.

Jego zdaniem rząd pomaga przede wszystkim tym, którzy sobie nie radzili.

- To jest niesprawiedliwe i trudno to będzie wytłumaczyć pracownikom. Trudno będzie też znaleźć argumenty, aby popierali oni przekształcenie szpitala w spółkę - dodaje Janusz Atłachowicz.

Marszałkowie wolą poczekać

W ciągu trzech lat realizacji programu - jak szacuje dr Adam Kozierkiewicz z Instytutu Zdrowia Publicznego Collegium Medicum w Krakowie - w spółki prawa handlowego przekształci się najwyżej 120 szpitali, co nie stanowi nawet 20 proc. działających lecznic. Raczej nie będzie wśród nich SP ZOZ prowadzonych przez samorządy wojewódzkie.

Przyczyną jest nie tylko obawa przed przejmowaniem przez nich zadłużenia likwidowanych SP ZOZ. Na przykład zachodniopomorskie szpitale wojewódzkie finansowo radzą sobie całkiem nieźle, a mimo to marszałek dystansuje się od rządowego programu przekształceń.

- Istnieje obawa, że przekształcając nasze szpitale w spółki w drodze likwidacji SP ZOZ możemy utracić środki unijne, o które występowaliśmy dla nich jako publicznych jednostek. Chodzi o duże projekty o łącznej wartości 250 mln zł, w których uczestniczy pięć podlegających nam szczecińskich szpitali - mówi Marek Hok, członek zarządu woj. zachodniopomorskiego.

Dlatego, zachodniopomorski samorząd wojewódzki na razie najprawdopodobniej nie przystąpi do rządowego programu.

71 szpitali

przekształciło się w spółki w latach 1999-2008