Wiele firm zajmujących się doradztwem i szkoleniem w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny oferuje również swoje usługi w zakresie dochodzenia powypadkowego. Można zadać sobie pytanie, czy zgodnie z obowiązującym prawem można zawrzeć umowę z taką firmą na przeprowadzenie postępowania powypadkowego.

Okoliczności i przyczyny wypadków przy pracy ustala powołany przez pracodawcę zespół powypadkowy, w którego skład wchodzi pracownik służby bhp oraz społeczny inspektor pracy. Szczegółowy tryb postępowania w tej sprawie określa rozporządzenie Rady Ministrów z 28 lipca 1998 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposobu ich dokumentowania, a także zakresu informacji zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy (Dz.U. nr 115, poz. 744 z późn. zm.).

W przypadku pracodawcy, który nie ma obowiązku tworzenia służby bhp w rozumieniu art. 23711 par. 1 kodeksu pracy, w skład zespołu powypadkowego wchodzi pracodawca lub pracownik zatrudniony przy innej pracy, któremu pracodawca powierzył wykonywanie zadań służby bhp albo specjalista spoza zakładu pracy.

Natomiast, jeśli u pracodawcy nie działa społeczna inspekcja pracy, w skład zespołu powypadkowego wchodzi przedstawiciel pracowników posiadający aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w dziedzinie bhp.

Jeżeli, ze względu na małą liczbę zatrudnionych, pracodawca nie może powołać zespołu w wymienionym składzie, wchodzi on osobiście w skład tego zespołu oraz specjalista spoza zakładu pracy.

W każdym przypadku zespół powypadkowy powołuje pracodawca i nie może on tego zadania powierzyć tzw. firmie zewnętrznej. Firmy oferujące usługi w zakresie dochodzenia powypadkowego oferują usługi, do świadczenia których nie mają uprawnień.

Wspomniane rozporządzenie nie dopuszcza, by w składzie zespołu powypadkowego uczestniczyły wyłącznie osoby skierowane przez tzw. firmę zewnętrzną z pominięciem osób zatrudnionych w danym zakładzie pracy. Prawodawca przyjął bowiem założenie, że w zespole powypadkowym co do zasady powinny uczestniczyć osoby reprezentujące obie strony stosunku pracy, tj. pracodawcę i poszkodowanego pracownika, co zapewnia obiektywne rozpatrzenie okoliczności i przyczyn wypadku.

Powierzanie zatem firmie zewnętrznej prowadzenie postępowania powypadkowego, świadczy o nieznajomości prawa przez pracodawcę, co skrzętnie wykorzystują niektóre firmy. By zapobiec takim praktykom, należałoby określić tryb informowania nowych pracodawców o ich zadaniach zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa pracy. Wiele urzędów skarbowych proponuje analogiczne szkolenia z zakresu prawa finansowego.

Sporządzona dokumentacja powypadkowa przez osoby nieuprawnione nie powinna stanowić podstawy do wszczynania stosownych procedur na rzecz poszkodowanych przez powołane do tego instytucje.