Pierwsze osoby, które uzyskają od stycznia prawo do świadczeń z otwartych funduszy emerytalnych (kobiety urodzone w 1949 roku), będą je miały wypłacane przez fundusze, do których należą. Zgodnie z podpisaną już przez prezydenta ustawą o emeryturach kapitałowych, osoby te nie będą więc przenosić kapitału zgromadzonego w OFE do instytucji zajmujących się wypłatą emerytur dożywotnich.

Zachowają tym samym prawa i obowiązki członków funduszy. Nadal będą mogły zmienić OFE, a w razie ich śmierci przed 65 rokiem życia pozostały na rachunku w II filarze kapitał odziedziczą ich bliscy.

Do kiedy emerytura okresowa

Kobieta w wieku 60-64 lat będzie miała wypłacaną tzw. emeryturę okresową. Jeśli więc skończy w przyszłym roku 60 lat i złoży do ZUS wniosek o emeryturę, nabędzie prawo do dożywotniego świadczenia wypłacanego jej za pieniądze zgromadzone w ZUS, a za pieniądze z OFE otrzyma emeryturę okresową. Świadczenie to będzie jej wypłacać fundusz, do którego należy w momencie złożenia wniosku o emeryturę, ze środków zgromadzonych na jej rachunku. Będzie ono kalkulowane według tzw. tablic trwania życia wspólnych dla mężczyzn i kobiet. Do uzyskania przez kobietę 65 lat OFE będzie więc wypłacać emeryturę okresową, uszczuplając kapitał, który zgromadzi ona na rachunku. Później otrzyma świadczenie dożywotnie z mających powstać zakładów emerytalnych.

Pozostały kapitał dla bliskich

Członek OFE może dysponować zgromadzonymi środkami na wypadek swojej śmierci. Podobnie będzie z osobami, które będą mieć wypłacane emerytury okresowe. Osoby takie mogą wskazać osobę lub osoby, na rzecz których ma nastąpić wypłata środków zgromadzonych na jego rachunku po ich śmierci. Jeśli w chwili śmierci pozostawały w związku małżeńskim, OFE dokonuje tzw. wypłaty transferowej połowy środków zgromadzonych na rachunku zmarłego na rachunek małżonka w OFE (w zakresie, w jakim środki te stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej). Dzielone są więc środki od momentu powstania wspólnoty majątkowej, do jej zakończenia. Natomiast pozostałe pieniądze są wypłacane w gotówce osobom wskazanym przez zmarłego, a w przypadku ich braku wchodzą w skład spadku.

Zasada ta ma fundamentalne znaczenie, jeśli chodzi o możliwość szybkiej wypłaty środków po zmarłym członku OFE. O ile bowiem procedura, wymagana przy okazji wypłaty środków po zmarłym, jeśli wskazał beneficjentów, nie jest zbyt pracochłonna i długotrwała, o tyle możliwość wypłaty środków po zmarłym członku OFE, który osób uposażonych nie wskazał, staje się uciążliwa. Wszystkie osoby, które mają już podpisane umowy z OFE, a zwłaszcza te, które są coraz starsze powinny, więc pamiętać o wskazaniu beneficjentów.

WAŻNE ZASADY

• Emerytury z dwóch filarów będzie dostarczać ZUS. Emeryt otrzyma więc świadczenie z jednego źródła.

• Jeśli klient OFE nie zgromadzi w II filarze kapitału równego 20-krotności zasiłku pielęgnacyjnego (obecnie 3263 zł), nie nabędzie prawa do emerytury okresowej. Wtedy jego kapitał z OFE trafi do ZUS, powiększając emeryturę z I filaru.

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 7-10 ustawy z 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych, podpisanej przez prezydenta. Wejdzie w życie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

• Art. 82 ustawy z 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.U. z 2004 r. nr 159, poz.1667).